1 Phở Việt Nam bắt nguồn từ đâu?

1.1 Nguồn gốc tên gọi món phở

Mặc dù có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của món phở, nhưng đến nay vẫn chưa có kết luận chính thức rõ ràng. Có bốn thuyết chính được đưa ra, bao gồm:

- Một thuyết cho rằng “phở” là biến âm từ “phấn (粉)” được phát âm là “fun” trong món “ngưu nhục phấn (牛肉粉)” của người Quảng Đông ở Hà Nội. Đây là món bún ăn cùng thịt bò, được chan nước xốt nấu từ thịt. Tuy nhiên, kỹ thuật chế biến món này khác xa so với phở Việt.

- Thuyết thứ hai liên kết phở với món pot-au-feu súp nấu từ xương bò của Pháp, nhưng khi tra cứu, món này không liên quan đến phở cả về nguyên liệu lẫn cách chế biến. Nó có nhiều rau củ như củ cải, cà rốt... hoàn toàn khác với phở Việt từ nguyên liệu cho đến cách chế biến, thế nên giả thuyết này hoàn toàn không thuyết phục.

- Theo truyền thuyết dân gian, phở có nguồn gốc từ món xáo trâu của người dân vùng bến sông Hồng vào đầu thế kỷ 20. Món bún này được chế biến từ nước ninh xương trâu và được chan với bún, hành, rau răm và thịt trâu. Sau đó, thịt trâu được thay bằng thịt bò, vì bò dễ kiếm và rẻ hơn.

- Một giả thuyết khác về phở cho rằng nó bắt nguồn từ làng Vân Cù (Nam Định) vào cuối thế kỷ 19. Người dân ở đây chế biến món ăn từ bánh đa chưa khô, cắt nhỏ nấu cùng nước xương và thịt bò, sau đó mang ra bán cho công nhân trong các nhà máy dệt. Tuy nhiên, nguồn gốc tên gọi “phở” trong giả thuyết này vẫn chưa được lý giải thỏa đáng.

1.2 Quá trình phát triển và lịch sử

Theo nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Tiến, phở xuất hiện vào cuối thế kỷ 19, nhưng không có một mốc thời gian chính xác. Tuy nhiên, một số tư liệu cho thấy phở đã có mặt từ đầu thế kỷ 20. Trong cuốn "Kỹ nghệ của người An Nam" (1908-1909) của Henri Oger đã có hình ảnh minh họa về gánh phở rong ở Hà Nội. Các tài liệu khác, như cuốn từ điển của Viện Viễn Đông Bác Cổ (1920), đã định nghĩa rõ ràng các món phở như phở chín và phở tái.

Vào năm 1937, trong bài thơ "Phở đức tụng" của cụ Tú Mỡ, phở đã được miêu tả với các thành phần quen thuộc: bánh cuốn, thịt bò và nước dùng. Điều này khẳng định phở đã trở thành một món ăn đặc trưng của Hà Nội.